گردآورنده : فریبا حبیب نیا

دانشجوی کارشناسی

موسسه عالی شهید زمانپور تهران

 

مقایسه جایگاههای مختلف پرورش گاو شیری 
بر روی عملکرد گله شیری

 
 فهرست: 
درباره ساختمان و تاسیسات گاو چه می دانیم؟  
برای طراحی جایگاه گاو شیری چه نکاتی اهمیت دارد :  
نکات پر اهمیت: 
1- راحتی  
ایمنی  
صرفه جویی  
آسایش و در جمع تسهیلا ت

 چگونه می توانیم ساختمان ساده ودلچسبی که نیازهای اساسی گاوشیری را تامین کند بسازیم؟  
2- بادقت برروی انتخاب مکان دامداری و طراحی اصولی جایگاه دام

 چگونه می توانیم بهترین تاسیسات را برای دام خود بنا کنیم ؟  
3- با در نظر گرفتن عوامل بهبود کیفیت و هزینه مناسب

 نکات مهم در طراحی جایگاه : 
چه نکا تی را باید  برای تاسیس جایگاه گاو درنظر بگیریم ؟ 4- راحتی  
با ایجاد راحتی برای گاوها باعث افزایش تولید شیرمی شویم

 

5- دامها را از باد و باران. گرما . سرما  
شدید محفاظت کنیم .

 6- از تهویه مطلوب جایگاه اطمینان حاصل کنید.

  7-استفاده از ارزانترین مصالح قابل مصرف موجود و محلی 
مانند:  استفاده از نی  یا برگ گیا هان یا حصیر 
اما استفاده از مصالح سخت و مقاوم  
نیزبد لیل تعمیر پذ یری مناسب بصرفه است .

 8- گاوها باید به آسا نی از آبشخور و آخور استفاده کرده و تغذ یه شوندونباید علوفها زیر پالگد ما ل شود.

 9- جلوگیری از صدمه دیدن دام 
اطمینان حاصل کردن از لغزنده نبودن کف جایگاه

  10- و ایجاد فضا و مساحت کافی از نظر ارتفاع و فاصله بین هر حیوان جهت ایستادن و دراز کشیدن و استراحت کردن دام.

 11- فضای کم و کوچک برای گاو مشکل ایجاد 
می کند و حیوان برای استراحت و برخاستن ممکن است  
صد مه ببیند.

 12-فضا و مساحت وسیع نیز به گاو اجازه  
می دهد که از این سو به آن سو حرکت کند و ادرار و مدفوع خود را درجایگا ه بریزد.

 استفاده از راهروی کود: 
13- با یک طراحی خوب و مناسب می توانیم به راحتی مدفوع وادرار و بقیه زباله ها را جابجا کنیم . می توانیم از 
آ نها به عنوان کود در کشاورزی استفاده کنیم یا درمخزن جمع آوری کود نگهداری کرد که باعث کاهش تکثیر حشرات می گردد.

 تمیز بودن جایگاه و راحتی دام هنگا م تغذیه باعث تولید شیر پاکیزه و مرغوب می شود. 
 
14طراحی خوب جایگاه باعث آسانتر شدن کارمی گردد  
(به نکات زیر توجه کنید)

 15- چگونه می توانیم جایگاه ساده ای بسازیم که کلیه نیاز ها ی دام را در بر بگیرد و اصول اساسی ساخت جایگاه درآن در نظر گرفته شده باشد. 
 
* اطراف جایگاه بسیاری از دامداری های کوچک باز است و در کف آن ا زخاک استفاده می کنند. 
* یا دامداردامها را در طبقه زیرین خانه خود نگهداری می کند. 
* در روش دیگر دام را د ر زیر کومه یا خرمن یا حصیر نگهداری 
می کنند.

 16- به هر حال این جایگاه ها دام را از آفتاب و باران محافظت  
می کند و ساختن آن ارزان است 
مشکلا ت این جایگاه : 
* ضایعات و اتلاف علوفه بر اثر لگد مال شدن  
* تمیز کردن کود و پساب و لجن کار دشواریست 
(غیر بهداشتی شدن محیط)

 17- طراحی مناسب جایگاه میتواندباعث استفاده بهینه از ادرار ومدفوع شود.

 18- فضای دامداری را در مکانی ایجاد کنید که زهکش خوبی داشته باشد و یک کانا ل فاضلاب کم عمق در اطراف آن قرار داشته باشد.

 19- در یک ساختمان مناسب باید دامها کنار هم قرار گیرند.  
در بهترین حالت دامها در یک ردیف کنارهم با مساحت مناسب قرار دارند و گوساله ها با فضایی از بقیه جدا میشوند.

 20- بین دامها و آخور ها را از هم جدا کنید تا مانع ازلگد مال شدن علوفه شود.  
ظروف مناسب برای مصرف آب وکنسا نتره و مواد معدنی تهیه کنید.

 21- مطمئن شوید سقف و بام جایگاه چکه نمی کند و قبل از رسیدن فصل بارندگی آن را در صورت نیاز تعمیر کنید. 
کف را با شن وماسه هموار کنید ودر صورت امکان با غلطک آن را صاف کنید .

22- کف راطوری بسازید که شیب مناسبی  
داشته باشد تا آب وادرار جمع نشده و سرازیر شود.

 
 چگونه می توانیم جایگاه مناسبتری برای دام خود بسازیم؟ 
 
23- به طرق مختلف اما نکته مهم این است که این کار چقدر به شما 
کمک می کند 
باید بدانیم این بهسازی چقدرهزینه دارد. 
بهتر است با دامداری هایی که بهسازی را انجام داده اند مشورت کنید.

 

نگهداری دام در ساختمان  
24- اگر دامهای خود را در : 
*زیر خانه خود  
*در جایگاه مسقفی چسبیده به خانه  
نگهداری می کنید این مکانها از قبل تعیین وانتخاب شده هستند.
 

25- اگر شما قدرت انتخاب زمین دامداری را دارید بهتر است آنرا درزمین مرتفعی که زهکشی مناسبی دارد بنا کنید.

 26- بهتر است برای ایجاد سایه و جلوگیری از وزش شدید باد مکانی راانتخاب کنید که به درختان نزدیک 
بوده یا فضا برای کاشت داشته باشد  
زمین سخت نباشد تا به بدن دام صدمه بزند یا بادهای شدید باعث کنده شدن سقف شود.

 27- خوراک دهی وشیر دوشی به راحتی انجام گیرد.

 نقشه کشی  
 
28- بادرنظرگرفتن فضا وصرف هزینه کم  
نقشه رادر مقیاس کوچک تهیه کنید.

 29- 
*می توانید به کمک یک دیوار جایگاه دام رااز گوساله دانی وهمچنین از محل زندگی خود جدا کنید 
* یا اینکه از زیرزمین خود استفاده کنید. 
* می توان فقط از نقشه استفاده کرد.  
 

30 با داشتن فضای مناسب می توان از نقشه های متفاوت استفاده کرد . 
* جایگاه باز برای دو گاو و یک گوساله ماده و دو گاو ابستن

 31- نقشه 1. نقشه ای ساده در مقیاس کوچک است که شامل فضایی برای گاو ماده وگوساله دانی و زایشگاه می باشد.

نقشه2-   نقشه ای شامل گوساله دانی متحرک و انبار علوفه تازه

محل جمع آوری شیر و بهاربند و آخورمتصل مواد کمکی که نسبت به افزایش تولید شیر برای دام مصرف می شود.

در این روش گوساله وشیرسلا متر هستند و گوساله زایی آسانتر صورت می گیرد.

 

نقشه 3- شامل محلی جداگانه برای نگهداری مواد کنسانتره است . این نقشه یک دامداری مجهز است که شامل آبشخور مکانیکی و ظروف جمع آوری کننده شیر می باشد.

مزیت این نقشه از نقشه های قبل این است که باعث پاکیزگی شیر شده و با راحت کردن کار تولید را افزایش می دهد.

 
 جایگاه  
32- فضای زندگی گاو وگوساله را جایگاه 
می نامیم .

 مساحت کف  
33- دام باید قادر باشد براحتی دراز بکشد و برخیزد. 
دام شیری دو رگه تقریبا به فضای10/1*60/1 متر نیازدارد 
گوساله به فضای کمتری نیاز دارد و می توان آبشخور را در گوشه جایگاه قرار داد.

 روش ساخت کف و شیب و سنبه زدن زمین و شن ریزی 
 
34- می توان کف رابا شن وماسه و خاک پوشاند. 
شیب زمین را 1% تا3% به سمت راه آب 
(فا ضلا ب) بسازید.

 
 35- برای ساخت کف هزینه کمی نیاز است اما باید دقت داشت تا کف را صاف و بی گودی درست کنیم تا از جمع شدن ادرار و لجن جلوگیری کند.

 36- بد لیل جذ ب زمین جمع آوری ادرار برای تهیه کود کشاورزی کار مشکلی است می توان با گذاشتن یک قشر از مواد مختلف مانند خاک حصیرو پوشا ل و کاه بروی زمین از خیس شدن کف ودام جلوگیری کرد.

 37- می توان کف راازخرده سنگ و سیمان درست کرد.  
کف را با شیب حدود1 %-5/1% بسازید

 38- با در نظر گرفتن شیب شروع به آجر چینی می کنیم.  
با استفاده از مخلوطی با فرمول 
1قسمت سیمان با 3 قسمت شن و کمی آب  
ریختن مخلوط شن وماسه بین آجرهایک سطح صاف با شیب دلخواه1% تا 3% در کف به ما می دهد.

 بتون 
39-می توان کف را ا ز بتون ساخت باید یک قاب چوبی محکم به عمق5/7 سانتی مترتهیه کرد وشیب1-3%را در نظر گرفت 
3قسمت ماسه با 3 قسمت شن به اضافه و 1قسمت سیمان و کمی آب را با هم مخلوط می کنیم  
 

40 -با سطل بتون را درقالب چوبی می ریزیم و با بیل به روی آن فشار می آوریم تا سطح همواری ایجاد کند. 
یک حصار دورکف بسازید تا از آن محافظت کند و برای 2 تا 3روز روی بتون راآب پاشی کنید.  
 

 41- می توان کف را چوبی ساخت .  
نگهداری و تعمیر چوب نا مرغوب پر هزینه است

 
 جداسازی  
42 - گوساله تازه متولد شده رااز گاو بالغ جدا می کنیم  
 

43-اگر جایگاه بصورتی باشد که دامی به پستان دام دیگر لگد بزند در دام ایجاد آسیب و ورم پستان می کند.

 
 44- می توان به کمک چوب و لوله گا لوانیزه یا هردو طرح دقیقی برای ساخت یا بهسازی و تعمیر کشید.  
هرگز از سیم خاردار استفاده نکنید زی دام را مجروح می کند

 45- برای دام بالغ اگر هر 10/1متررا با د یوار 
چوبی به طول1متراز هم جدا کنیم مناسب است و 
شیردوشی را آسانتر می کند .

 46- می توان از لوله های گالوانیزه با             قطر80 میلی متر استفاده کرد که در 
1متری خم شده و در زمین فرو می رود.

 47- طرحی را انتخاب کنید که :  
* استفاده ازآن ساده باشد . 
* برای غذا دادن مناسب باشد.

 راهروی کود(فاضلا ب) 
48- حتی اگر کف از خاک یا شن باشد راهروی کود را از سنگ یا آجر یا بتونبسازید. اینکار شما را مطمئن می کند که راهروی کود دارای اطراف محکم وخوبی است و از کف و بستر نگهداری می کند.

  49- دیوار و کف راهروی کود را با مخلوطی از شن و سیمان صاف و صیقلی کنید و به لبه های آن انحنا دهید. با این روش تمیز کردن راهروی کود و انتقال ادرار و مدفوع به داخل چاله کود یا ظروف مخصوص آسانتر است

 راهروی کود حدود15 عمق و40 پهنا با شیب 5/2%دارد . 50- 
که به چاله (60*60*40) یا ظروف مخصوص میریزد. 
بعضی از دامداران از راهروی کودی به عمق 30سانتی متر استفاده می کنند تا از ایستادن گاو در شیار و ریختن مدفوع و ادرار در جایگاه جلو گیری کنند  
 

 آخور 
51- می توان کف آخوررا از 
خاک  
سنگ یا آجر  
سیمان یا بتون ساخت

52- کف آخوررا باشیب 5/2% بسازید اما این طرح هم مشکلا ت خاصی دارد. 
دام به بعضی از مواد خوراک دسترسی ندارد و مقداری از آن تلف می شود که باید برای علوفه جا وظرف تهیه کرد.

53- آخوررا می توان از تخته یا چوب – بامبویا خیزران – لوله یا ورقه گالوانیزه ساخت.  
اگر ا زعلوفه تازه استفاده کنیم لوله های فلزی زنگ می زند.

 54-اگر ازآجر یا سیمان استفاده می کنید بخاطر داشته باشید که دام نباید هنگام چریدن بتواند خود را تا ته آخور برساند.

 55- یک تکه چوب یا لوله فلزی گالوانیزه رادر 90سانتیمتری بالای کف نصب کنید تا ا ز رسیدن دام به کف آخور جلوگیری کند

 56- می توان آ ب را چند بار در روز در سطل ریخت وبه دام داد. (حداقل سه بار در روز ) 
بهتر است برای آب ظرفی از سیمان یا بتون  به ابعاد 60*50وعمق 20سانتیمتر) در کنار آخور ساخت .  
(یک ابشخور برای دو دام)

 57- سقف 
* وقتی می خواهید سقف راانتخاب کنید باید به قیمت خرید وهزینه نگهداری و تعمیر توجه کنید.  
* می توان از حصیری از ساقه و برگ نارگیل و علوفه خشک و برگهای فصل استفاده کرد که ارزان است ونگهداری سا ده ای دارند.  
*اگر جنس سقف خوب بوده وکارگر هم ماهر باشد سقف حداقل سه سال دوام دارد ولی هزینه نگهداری و تعمیر آن زیاد است .

58- در نواحی گرمسیر که سایه کمی دارد استفاده از سقف سفا لی 
یا ورقه های گالوانیزه هوای جایگاه را خیلی گرم می کند.  
* می توان به کمک قرار دادن حصیر یا برگ روی سقف سفالی یا فلزی جایگاه را خنکتر کرد.  
* یا با استفاده از تهویه در سقف این کاررا انجام داد

 
 59- سعی کنید ارتفاع سقف را جهت تهویه هوا بلند در نظر بگیرید اما ارتفاع بیش از40/2 مترممکن است به دلیل نفوذ باد وباران سقف را جدا کند.  
لبه بام را60سا نتی مترجلوتر ازچهارچوب ساختمان بیاورید تا از ریختن باران به زیر آن جلوگیری شود .

 
 60- ستون و پایه ها 
می توان مطابق جایگاه از :         
آجر 
چوب یا  لوله گالوانیزه 
سیمان یا بتون استفاده کرد. 
(برای دوام بیشتر پایه وانتهای ستون و حصارو د یوارهای اطراف را تا30 سانتیمتری در بتون قرار می دهیم.

 61- دیوار ساختمان رااز جنسی تهیه کنید که ساختمان رااز بادوبارانمحافظت کند.  
در اکثر نواحی اطراف طویله را باز می گذارند.

62- در مکانهایی که زمستانهای سرد یا باد قوی دارد  
می توان از دیوارهای موقتی استفاده کرد. اگر دیوار موقتی به حد کافی مقاوم نیست می توان از دیوار کوتاه یا یک دیوار کامل در یک طرف وسیعتر جایگاه استفاده کرد

شیردوشی 
63- در صورت امکان از مکان جدا گانه با نور و تهویه مناسب استفاده کنید . 
با ساختن قفسه یا طا قچه وسایل را روی د یوار آویزان کرده یا روی یک ستون تمیز نگهدارید. 
وسایل شیردوشی را داخل طویله یا نزدیک راهروی کود قرار ندهید. 
 

مطمئن شوید که  آب از ظروف خارج می شوند.  
هرگزاجازه ندهید روی ظروف گرد و خاک یاآب آلوده بریزد.

جمع آوری آب باران راه ارزان ومناسبی برای بدست آوردن آب تمیز و پاک برای مزارع است .  
می توان آ نرا از سقف وبام بوسیله ناودان که از  
پلا ستیک  یا ورق گا لوانیزه یا حتی چوب یا سفا ل ساخته شده بدست آورد. 
بارند گی ارزش زیادی برای مزرعه دارد.

گوساله دانی   
طراحی گوساله دانی باید با دقت انجام شود زیرا  
گوساله ها به تغییرهوا ضعیف هستند و به آسانی  
مریض می شوند

در مناطق خشک که تهویه مناسبی داشته و باد سرد نمی وزد می توان قسمتی از طویله را برای گوساله دانی درنظر گرفت 
در مناطق سرد ومرطو ب کف آغل را بالاتر درست می کنیم تا دام خشک بماند

یا برای هر گوساله آغل جدا بسازید یا 2-4 گوساله هم سن را در یک آغل با فاصله مناسب و کافی قرار دهید.

بد لیل اینکه دام تا سه ماهگی در گوساله دانی می ماند ابعاد آن را به حد کافی بزرگ در نظر بگیرید  
که  تقریبا (1*80/1متر) است .

برای پاکیزگی بیشتر و استفاده بهتر از فضا  
می توان از گوساله دانی متحرک استفاده کرد.  
با قرار دادن گوساله دانی متحرک در فضا و مکان مناسب می توان  بهترین شرایط رااز نظر  
تغذ یه و دفع ادرار بدست آورد.

می توان آخور را داخل گوساله دانی و آبشخور و سطل شیر را در کنار آن قرار دهید .  
بهتر است برای سلا متی بیشتر گوساله ها بهاربندی را در گوساله دانی در نظر بگیریم.

طراحی ساده ازدامداری

انواع طراحی ساده از  دامداری :

مزایا

اشکالات

عوامل کلیدی :

زهکشی

مراعات فاصله مطلوب

تفکیک حد فاصل جایگاهها

ظروف

سقف

کف

راهروی کود

نظافت و شستشو

دیوار 
 

نکات پر اهمیت در طراحی ساختما ن وتاسیسات :

راحتی

محافظت از باد و تغیر نا گها نی دما

تهویه مناسب

هزیه مناسب و کم برای ساخت و نگهداری و تعمیر

جلوگیری از اتلا ف علوفه

جلو گیری از صدمه دیدن دام

استفاده از ادرار و مدفوع جهت ساخت کود کشاورزی

راحت کردن کار نظافت و شیردوشی و

تغذ یه

 
 ساختمان گاوداری پیشرفته

نکات پر اهمیت

جایگاه

نقشه

کف

شیب کف

جدا سازی

راهروی کود (فاضلا ب)

آخور

آبشخور

سقف

ستون و پایه

دیوار

شیردوشی

ظروف جمع آوری کننده آب باران

گوساله دانی

گوساله دانی متحرک

تغذیه کردن و مصرف آب

بهاربند