پرورش شتر مرغ 3

 

2- «سيستم بسته يا متمركز» كه به «جايگاه بسته» نيز معروف است، به كار گيري  سالن هاي پوشيده و مخصوص پرورش شترمرغ ،فضاي اصلي زندگي پرنده را در اين سيستم  تشكيل مي دهد.معمولا اين سيستم در مناطق سردسير مورد استفاده  قرار مي گيرد.امابا اين حال در نقاطي كه هزينه زمين بسيار بالا بوده و امكان خريد زمين براي توليد كننده بسيار سخت است نيز كاربرد دارد(مانند اروپا).از اين روش در مناطقي كه از لحاظ سطح دانش در وضعيت بالايي نيز قرار دارند استفاده مي شود. شتر مرغها در اين روش معمولا تا سه ماهگي مورد پرورش قرار مي گيرد .

معايب؛افزايش هزينه آب و برق و سوخت،افزايش استهلاك دستگاه ها،به كار گيري كارگران گران قيمت ،استفاده از سيستم هاي تهويه دائمي ، افزايش هزينه هاي مربوط به موارد بهداشتي و نظافت و سرمايه اوليه نسبتا زياد به جهت احداث سالن ،اتاق و.... .

مزايا؛ مديريت بهتر تخم ها ،امكان ثبت ركورد و محاسبه دقيق تر ضريب تبديل غذايي، اعمال مديريت مناسب واكسني،امكان مديريت مناسبتر پروسه اصلاح ن‍ژاد،شناسايي سريع موارد مشكوك به بيماري و قرنطينه كردن آنها،مديريت مناسب جيره،مديريت مناسب سلامت گله،حذف خطر حمله حيوانات وحشي و انتقال بيماري از طريق انها،كم شدن احتمال سرقت، افزايش ميزان جوجه آوري تخم ها و گردش مالي سريع تر.

 

 

3- «سيستم نيمه بسته يا نيمه متمركز» كه به «جايگاه نيمه باز» نيز شناخته مي شود.

   اين روش تلفيقي از دو سيستم فوق است .

   مزايا؛در مقايسه با سيستم باز           امكان استفاده ان در مناطق غير گرمسير و معتدل،امكان به كار گيري بيشتر از جيره يكدست و مديريت  تغذيه مناسب،كاهش استرس(ايجاد محيط مناسب و آرام براي پرنده در شرايط  بد آب و هوايي)،مديريت مناسب تر واكسني ،مديريت بهتر توليد مثلي ،كاهش احتمال سرقت و حمله حيوانات وحشي،توليد گوشت و چرم مناسبتر ، كاهش بيماري هاي مختلف  خصوصا انباشتيگي پيش معده ،افزايش مديريت جمع آوري تخمها.

در مقايسه با سيستم بسته           كمتر بودن كليه  هزينه هاي جاري مانند سوخت،برق،بهداشت و سرمايه كمتر براي  راه اندازي.

 

  

انتخاب سيستم پرورش

با توجه به شرايط هر كدام از سيستم هاي مطرح در مورد پرورش شترمرغ هر توليد كننده با بررسي چهار شاخصه شرايط اقتصادي ،وضعيت اقليمي ، موقعيت فرهنگي و بازار مصرف منطقه مورد نظر نسبت به انتخاب يكي از اين روش ها بايد اقدام كرد.

بررسي شرايط

تقريبا مهمترين عاملي كه تعيين كننده انتخاب سيستم پروش مي باشد فاكتور اقتصادي است.به علت اينكه در ابتدا اكثر توليد كنندگان نوظهور با چالش ها ي فزاينده اقتصادي درگير هستند و دائما دقدقه تامين منابع مالي و نيز بازگشت آن به همراه سود مكفي را دارند، بايد سيستمي را انتخاب نمايند كه اولا داراي كمترين ريسك بوده و ثانيا امكان ادامه فعاليت را در طي دوره هاي توليد بعد به انها بدهد.

اگر فردي كه قصد ورود به اين حرفه را دارد، از شرايط اقتصادي نسبتا خوبي برخوردار است به فراخور شرايط ديگر مي تواند از سيستم هايي بهره مند گردد كه بيشترين بازدهي را در طي دوره پرورش داشته باشد.

به عنوان نمونه اگر اين فرد ساكن مناطق سردسير كشور است و بازار مصرف محصول مورد نظر را در كنار شرايط مساعد فرهنگي منطقه دارا مي باشد، مي تواند با صرف هزينه اقدام به ايجاد سالن هاي پوشيده و به عبارت بهتر استفاده از سيستم هاي پرورشي بسته بنمايد.استفاده از اين  قبيل سيستمها اين امكان را به توليد كننده مي دهد كه با استفاده از روشهاي جديد علمي توليد خود را تا حدود قابل توجهي بالاببرد.

سالن هاي سرپوشيده و مجهز در مناطق سدسير به نحوي بايد ساخته شود كه از نظر موقعيت توژوگرافي زمين در شرايط مناسب و ايده آلي به سر ببرد.به گونه اي كه محل ساخت سالن بايد در خلاف جهت باد و هم راستا با تابش نور خورشيد باشد.در سيستم پرورش بسته بايد نسبت به نوع بستر ،ديوارها و درب و پنجره توجه كافي صورت گيرد.استفاده از سيستم هاي عايقي مناسب در ساختمان و سالن پرورش نقش بسزايي در افزايش توليد و همچنين كاهش مصرف سوخت دارد.

در سالن هاي پرورش شترمرغ بايد فاصله ميان انبار خوراك ،سالن پرورش ،اتاق كارگري و درب وروردي به وسيله مواد ضد عفوني كننده و در فواصل زماني مشخص آغشته شود .توجه به موقعيت فاضلاب نيز بسيار حائز اهميت است و اگر آب مجموعه از منابع خود مزرعه تامين مي گردد بايد نهايت دقت را در مورد عدم آلودگي فاضلاب با ان منابع در نظر گرفت.متاسفانه نه تنها در  سالن هاي پرورش شترمرغ بلكه در مزارع  بوقلمون و مرغ گوشتي ،به علت تعلل و كوتاهي در خصوص اين مسئله شيوع آلودگي بسيار سريع و نهايتا اپيدمي كل گله قطعي خواهد بود.لذا در مواردي كه توليد كننده هزينه زيادي را براي ايجاد ساختمان و تاسيسات مورد نظر در نظر گرفته است بايستي برنامه ريزي ها به سمتي حركت كند كه نسبت به احداث سيستم فاضلاب و اطمينان از خروجي آن به سمت نقاطي كه تداخلي با منابع آبي مزرعه نداشته باشد بسيار حائز اهميت است و حتما بايد براي ان برنامه رييز هاي مقتضي صورت گيرد.سيستم مكانيزه پرورش شترمرغ ،اين امكان را نيز به توليد كننده مي دهد كه با استفاده از سيستم هاي هچري مجهز نرخ جوجه هاي خارج شده از تخم را تا حدود بسيار بالايي افزايش دهد.مسلما استفاده از اين مزيت در كنار حجم بسيار بالاي تخم توليدي در اين پرنده(بيش از 40 تخم توسط هر پرنده ماده گذارده مي شود....خوانندگان عزيز ي كه نسبت به اين قسمت علاقه مند هستند مي توانند به شماره هاي قبلي مجله رجوع كنند)مي تواند تاثيرات اقتصادي بسيار زيادي را براي توليد كننده به همراه داشته باشد.

چرا كه در اين روش پرورش به علت اينكه سيستم هاي هچر در سالن هاي دربسته تحت پوشش نگهداري مي شوند نه تنها آلودگي تخم ها بسيار كم خواهد بود بلكه با استفاده از دستكاه هاي مناسب جوجه اوري راندمان كار تا حدود بسيار زيادي بالا خواهد رفت.

همانطور كه گفته شد متاسفانه سيستم پرورش بسته عليرغم همه مزايايي كه در خود دارد ،افزايش هزينه هاي جاري و حتي ثابت نسبتا زيادي را به به همراه دارد كه مديريت وي‍ژ‍ه اي را مطلبد.در مورد سيستم بسته بايد اين نكته را نيز متذكر شد كه به ازاء هر 4 متر مربع در حدود  40 وات برق مورد نياز است و خوشبختانه چون زندگي شترمرغ در طي روز از يك نگاه به سه قسمت 8 ساعته تقسيم مي شود(علاقه مندان به مطالب شماره هاي قبل مراجعه كنند)ارائه خوراك را مي توان به گونه اي برنامه ريزي كرد بيشترين حجم مصرف خوراك در طي ساعتي باشد كه خورشيد در آسمان است و استفاده از برق را برخلاف انچه كه در مورد مرغ گوشتي متداول است مي توان كنترل كرد.

البته چون كشور ما از لحاظ ميانگين بارش و دماي حرارت جز مناطق خشك و نيمه خشك به حساب مي آيد استفاده از سيستم هاي كاملا بسته چندان مورد توجه نيست و بيشتر توليد كنندگان تمايل دارند كه از سيستم هاي باز و نيمه باز براي توليد استفاده نمايند.

متاسفانه در برخي نقاط ،ساكنين محلي تمايل چنداني به رورد سيستم هاي نوين پرورشي از خود نشان نمي دهند و بدون توجه به اين مسئله كه ورود اين تكنولو‍ژي مي تواند تاثيرات مهمي بر منطقه داشته باشد نه تنها در برابر ورود ان از خود مقاومت به خرج مي دهند ،بلكه ممكن است افراد شرور و نا آرامي كه در منطقه وجود دارد اقدام به تخريب،سرقت و وارد نمودن ضررو زيان نسبتا زيادي به مزرعه بشوند.

در اينگونه مواقع توصيه اكيد مي شود كه توليد كننده قبل از اقدام به سرمايه گذاري حتما با بزرگان و ريش سفيدان منطقه رايزني هاي مورد نظر را انجام داده سپس نسبت سرمايه گذاري اقدام نمايد.

خوشبختانه اين مسئله در تمام كشور عموميت ندارد و مربوط به برخي نقاط مي شود.اما با اين حال براي جلب اعتماد ساكنين و نيز انجام راحتر امور توليد پيشنهاد مي شود كه اولا نيروي كاري مورد نظرازميان خود افراد محلي تامين شود و اگر توليد كننده امكان استفاده از نيروي زن در برخي نقاط مزرعه را دارد نسبت به استخدام زنان محلي  كه از عهده انجام برخي از امور بر مي آيند اقدامات لازم را انجام دهد.

اما بايد توجه كرد كه استفاده از نيروي خانوادگي عليرغم فوايد بسيار زيادي كه به همراه دارد زياد جايز نيست و بهتر ان است كه اگر قرار است 3 نفر در مزرعه به كار مشغول شوند با بررسي هاي دقيق از سه قسمت مختلف ساكنين محلي استفاده شود.چرا كه هر كدام از نيروهاي كاري شما در حقيقت نوعي سفير مزرعه شما نيز به حساب مي آيند و اگر براي انها اشتغال فزاينده ايجاد شود نه تنها به تدريج اعتماد ساكنين محلي بيش از پيش جلب خواهد شد بلكه اگر افراد شرور  ونا آرارم قصد انجام عملي را داشته باشند از كار خود منصرف شده و شما مي توانيد به فعاليت توليدي خود ادامه دهيد.

حداقل مساحت ورد نياز براي يك جفت مولد 800 متر مي باشد و اگر شتر مرغ ماده اضافي در گله داشته باشيم در حدود 200 متر و نر اضافي در حدود 800 متر مورد نياز است.

در سيستم هاي پرورشي بايد توجه كرد كه اگر فضاي لازم به جهت دويدن پرنده را از وي سلب نمائيم به طور يقين دچار مشكلات سلامتي خواهد شد.لذا محاسبه دقيق فضاي مورد نياز بسيار حائز اهميت است.به طوري كه حداقل در حدود 40 متر فضا به ازاء اين منظور براي پرنده بايد در نظر گرفت.